ÔN VỀ CÁC TỪ CHỈ SỰ VẬT, SO SÁNH
I/ Mục tiêu :
Kiến thức:
Ôn tập về các từ chỉ sự vật.
Bước đầu làm quen với biện pháp tu từ : so sánh.
Kĩ năng : xác định được biện pháp tu từ : so sánh
Thái độ : thông qua biện pháp tu từ : so sánh, các em làm quen với hình ảnh so sánh đẹp trong thơ văn, qua đó rèn luyện óc quan sát.
II/ Chuẩn bị :
GV : tranh minh hoạ cảnh biển xanh bình yên, vòng màu ngọc thạch, một cánh diều giống như dấu á, bảng phụ viết sẵn khổ thơ trong bài tập 1, băng giấy ghi các câu văn, câu thơ trong bài tập 2.
HS : VBT.

III/ Các hoạt động dạy học chủ yếu :
Khởi động : ( 1’)
Bài mới :
Giới thiệu bài : ( 1’)
Giáo viên : hằng ngày, khi nhận xét, miêu tả về các sự vật, hiện tượng, các em đã biết nói theo cách so sánh đơn giản. Hôm nay, các em sẽ được làm quen với những hình ảnh so sánh đẹp trong thơ văn, rèn luyện óc quan sát qua bài : “ Ôn về các từ chỉ sự vật – So sánh ”
Ghi bảng.

TL
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS


Hoạt động 1 : Ôn về các từ chỉ sự vật
Giáo viên hỏi :
+ Từ chỉ sự vật là từ chỉ gì ?

+ Cho ví dụ về 2 từ chỉ người.
+ Cho ví dụ về 2 từ chỉ con vật.
+ Cho ví dụ về 2 từ chỉ đồ vật.
+ Cho ví dụ về 2 từ chỉ cây cối.
Giáo viên nói thêm : các bộ phận trên cơ thể người cũng là từ chỉ sự vật. Ví dụ : tóc, tai, tay, …
Bài tập 1
Giáo viên cho học sinh mở VBT và nêu yêu cầu .

Giáo viên cho học sinh làm bài
Giáo viên cho học sinh thi đua sửa bài, mỗi dãy cử 4 bạn thi đua tiếp sức, mỗi bạn 1 dòng thơ
Cho lớp nhận xét.
Giáo viên chốt lại : Từ ngữ chỉ sự vật là : tay em, răng, hoa nhài, tóc, ánh mai.
Hoạt động 2 : so sánh ( 18’ )
Bài tập 2
Giáo viên cho học sinh nêu yêu cầu .
Giáo viên lưu ý : ở bài tập 1 chỉ yêu cầu tìm từ ngữ chỉ sự vật, nhưng ở bài 2 là tìm sự vật được so sánh với nhau. Giáo viên vừa nói vừa gạch dưới đề bài
Gọi học sinh đọc câu a

Giáo viên hỏi ;
+ Trong 2 câu này, từ nào là từ chỉ sự vật ?
+ Hai bàn tay của bé được so sánh với gì ?

Giáo viên nói thêm cho học sinh hiểu : hình ảnh so sánh rất đúng và rất đẹp
Gọi học sinh đọc câu b


Giáo viên cho học sinh đọc thầm, thảo luận nhóm đôi và hỏi :
+ Sự vật nào được so sánh với sự vật nào ?
Giáo viên gọi học sinh trả lời
Giáo viên gợi ý :
+ Mặt biển sáng trong như cái gì ?

+ Vậy hình ảnh nào được so sánh với nhau ?
Giáo viên nhận xét bài trên bảng của bạn : bạn đã tìm và xác định đúng hình ảnh cần so sánh.
Giáo viên giảng nghĩa :
Màu ngọc thạch : là màu xanh biếc, sáng trong.
Khi gió lặng, không có dông bão, mặt biển phẳng lặng sáng trong như tấm thảm khổng lồ bằng ngọc thạch.
Giáo viên cho học sinh tự làm câu c. d
Yêu cầu học sinh lên làm trên bảng phụ.
Giáo viên đưa tranh cánh diều hỏi :
+ Tranh này vẽ hình gì ?
+ Nhìn tranh, em thấy cánh diều giống với những gì ?
Giáo viên : như vậy các sự vật xung quanh ta có thể có nhiều dạng gần giống với các sự vật khác mà ta quan sát và thấy được. Nhưng trong câu này, tác giả thấy cánh diều giống gì ?
+ Vì sao cánh diều được so sánh với dấu á ?


Gọi học sinh lên bảng vẽ dấu á
Giáo viên : ở câu d, bạn xác định dấu hỏi giống vành tai nhỏ.
+ Vì sao dấu hỏi được so sánh với vành tai nhỏ ?

Gọi học sinh lên bảng vẽ dấu ?
Giáo viên cho học sinh quan sát dấu hỏi với tai bạn mình ngồi bên cạnh xem có giống nhau không ?
Giáo viên kết luận : các tác giả quan sát rất tài tình nên đã phát hiện ra sự giống nhau giữa các sự vật trong thế giới xung quanh ta. Chính vì thế, các em cần rèn luyện óc quan sát để từ đó, ta sẽ biết cách so sánh hay.
Giáo viên : các hình ảnh so sánh đều có dấu hiệu giống nhau